Pradawny streetart: malarstwo skalne. Część II.

Druga część postu o malarstwie skalnym, opisuje trzy najważniejsze jaskinie europejskie: francuskie Chauvet i Lascaux, oraz hiszpańską Altamirę.

Jaskinia Chauvet.

W 1994 roku grupa francuskich spelologów dokonała zaskakującego odkrycia. Prowadząc badania w rejonie Ardeche we Francji, w skalnym, wapiennym zboczu natrafili oni na jaskinię, która jak się okazało, zawiera imponujący zestaw malowideł i rytów naskalnych o bardzo wysokich walorach artystycznych. Odkrycie to było na tyle rewolucyjne, że znawcy kultury prehistorycznej musieli poddać rewizji całą naszą dotychczasowa wiedza na temat sztuki tamtych czasów. Wykonane techniką 14C pomiary dowiodły, że malowidła powstały około 31 000 lat temu, i są tworem artystów z kręgu kultury oryniackiej, której dotąd przypisywano bardziej prymitywne formy artystyczne. Nie prawdziwe jest więc przekonanie, że wspaniałe malarstwo jaskiniowe powstawało wyłącznie w okresie tzw. magdaleńskim.

Chauvet to prawdziwa galeria sztuki, naliczono w niej 447 malowideł, zgrupowanych w tzw. „panele”. Zakres tematyczny jest odmienny, od tego, który znamy z innych jaskiń. Dominują tu wyobrażenia nosorożców, lwów i mamutów, z reguły nie spotykanych gdzie indziej. Jest tutaj również, jedyne jakie znamy przedstawienie sowy.

Malowidła z Chauvet uznane zostały za najstarsze i najpiękniejsze zabytki sztuki jaskiniowej.

Malowidło przedstawiające bizona . Jaskinia Chauvet we Francji.
Malowidło przedstawiające końskie łby. Jaskinia Chauvet we Francji.
Malowidło przedstawiające konie i nosorożce. Jaskinia Chauvet we Francji.
caveart-44-451
Panel z nosorożcami. Jaskinia Chauvet we Francji.
chauvet
Fragment panelu lwów. Jaskinia Chauvet we Francji.

Lascaux i Altamira.

Jaskinia Lascaux położona jest w Akwitanii w południowo-zachodniej części Francji. Odkryto ją przypadkiem w 1940 roku. Ze względu na niezwykłość i bogactwo zawartych w niej malowideł (datowanych na około 17 000 lat p. n. e.), uznana została za perłę sztuki prehistorycznej. Ściany jaskini pokrywa około 15 000 rytów skalnych i około 150 przedstawień zwierząt, głównie koni, turów, żubrów, jeleni. Na szczególną uwagę zasługuję tzw. Sala byków, z czterema, monumentalnymi przedstawieniami byków, które niewątpliwie należą do arcydzieł malarstwa naskalnego. Artyści z Lascaux osiągnęli w nich niezwykłe efekty malarskie, widać tu dążenie do ujęć perspektywicznych, stosowania światłocienia i wydobycia z tła efektu iluzji.

-Lascaus,_Megaloceros
Malowidło przedstawiające Megalocerosa (Jeleń Olbrzymi). Jaskinia Lascaux we francji.
Malowidło przedstawiające czerwoną krowę. Jaskinia Lascaux we Francji.
Malowidło przedstawiające krowę. Jaskinia Lascaux we Francji.
Panel z krowami. Jaskinia Lascaux we Francji.

Hiszpania również może poszczycić się zabytkiem najwyższej klasy. W północnej części tego kraju, w pobliżu gór Kantabryjskich znajduję się jaskinia zwana Altamirą. Malowidła pokrywające jej wnętrze odkrył hiszpański prawnik, arystokrata i pasjonat starożytności Don Marcelino Sanz de Sautuola. Zaprezentowane rok później na Kongresie Archeologicznym w Lizbonie, zamiast zachwytu wzbudziły podejrzenia. Zebrani naukowcy orzekli, że tak wysokiej klasy malowideł nie mogli stworzyć ludzie z epoki kamienia. Odkrywcę oskarżono o fałszerstwo. Dopiero na początku XX wieku uznano je za autentyczne. Powstanie malowideł przypisuje się ludności z kręgu wczesnej i środkowej fazy kultury magdaleńskiej. Najcenniejszy zespół malowideł zdobi sklepienie tzw. Wielkiej Sali obrazowej. Na ogromnej powierzchni znajduję się około 20 wielobarwnych przedstawień bizonów. Zwierzęta ukazane zostały w ruchu, w różnych pozycjach, co dodatkowo podkreśla dynamizm kompozycji.

Malowidło z jaskini Altamira w Hiszpanii.
fotos-cantabria-museo-cuevas-altamira-010
Malowidło z bizonami. Jaskinia Altamira w Hiszpanii.
altamira-bison-111006
Panel z bizonami. jaskinia Altamira we Francji.